Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Spugend naar de top
Duursporters zweren al jaren bij energiedrankjes, en met goede reden. Je gaat er beter van presteren, omdat suikers een belangrijke brandstof zijn. Althans, dat dacht iedereen. Nu blijkt dat energiedrankjes zelfs werken als je ze niet doorslikt, maar meteen weer uitspuugt. Hoe is dat mogelijk?

Iedere wielrenner die wel eens een Alpencol heeft bedwongen kent het gevoel: je bent tijdens de klim zo buiten adem dat je geen hap eten meer naar binnen krijgt, terwijl je lichaam schreeuwt om brandstof. Zelfs een slok drinken krijg je niet door je keel, omdat je dan te lang niet kan ademen. Even afstappen dan? Alleen het idee al. Een col bedwing je zonder pauze, in de snelst mogelijke tijd.

Voor dat dilemma lijkt nu een oplossing te zijn. Britse wetenschappers hebben ontdekt dat een energiedrank ook effect heeft als je hem niet doorslikt. Gewoon een slokje nemen, meteen weer uitspugen, en voilà: je prestaties worden beter. De Britten hebben dit opzienbarende resultaat gepubliceerd in de Journal of Physiology.

Tijdrit met mondspoeling
In het onderzoek kregen acht wielrenners de opdracht om een aantal tijdritten van een uur af te werken. Tijdens de rit kregen ze om de acht minuten een slokje energiedrank, dat ze meteen weer moesten uitspugen.

De wetenschappers hadden drie brouwseltjes gemaakt: eentje met het van nature zoete glucose, eentje met het smakeloze koolhydraat maltodextrine en eentje waarin geen van beide stoffen zat. Alle drie drankjes waren met behulp van kunstmatige zoetstoffen behandeld, zodat ze qua smaak identiek waren.

De wielrenners presteerden duidelijk beter als ze hun mond hadden gespoeld met een drankje met glucose of maltodextrine. Hun prestaties waren dan 2 tot 3 procent beter dan wanneer ze het placebodrankje kregen. Ze waren in staat gemiddeld meer kracht te leveren en hadden een hogere gemiddelde hartslag, zonder het gevoel te hebben een grotere krachtsinspanning te leveren.

“Een groot deel van de effecten van koolhydraten in sportdranken is niet het gevolg van de energie die ze leveren aan de spieren, maar van het signaal dat ze vanuit de mond naar de hersenen sturen”, concludeert onderzoeker Edward Chambers. Maar hoe dan?

De onderzoekers denken dat er in de mond een tot nu toe ongeïdentificeerde receptor zit, die zich niet laat bedotten door de zoete smaak van een drankje, maar de aanwezigheid van glucose en maltodextrine rechtstreeks doorseint naar het brein.

Dat effect is ook daadwerkelijk te meten. Met behulp van een hersenscan bleek dat glucose en maltodextrine de belonings- en pleziercentra in de hersenschors stimuleren. De drankjes met alleen kunstmatige zoetstoffen hadden dat effect niet.

Lichaam én geest
De resultaten wijzen erop dat niet de spieren of de longen de beperkende factor zijn voor het leveren van een topprestatie, maar de hersenen. Die lijken in staat te zijn – op grond van informatie die ze uit andere delen van het lichaam ontvangen – het lichaam aan te zetten tot betere prestaties.

Maar je bereikt de top van een berg natuurlijk niet alleen door energiedrankjes uit te spugen. Het lichaam heeft ook brandstof nodig. Flink eten voor de klim dus, en op de vlakke stukken snel een hap en een slok naar binnen werken, dan hebben de spieren wat ze willen. Door je mond te spoelen met energiedrank kan je vervolgens tot nog grotere hoogten stijgen.

Bouwe van Straten

Edward Chambers e.a., ‘Carbohydrate sensing in the human mouth: effects on exercise performance and brain activity’, in: Journal of Physiology, 15 april 2009.