Dolfijnen

Voor de kust van Brazilië leven bijzondere dolfijnen: zij helpen menselijke vissers bij de visvangst. Deze dolfijnen blijken ook onderling socialer te zijn dan soortgenoten die de vissers liever mijden.

In een ondiepe baai in het zuiden van Brazilië vindt een opmerkelijk fenomeen plaats. De vissers in deze baai worden actief geholpen door… tuimelaars. Deze dolfijnen jagen met een groepje vissen bij elkaar en drijven deze school een bepaalde kant uit. Vervolgens seinen ze met hun snuiten of staarten richting de vissers om aan te geven waar de vis zit. De vissers kunnen zelf in het troebele, ondiepe water niet zien waar de vissen zich bevinden. Maar weten dankzij de dolfijnen toch waar ze hun netten precies uit moeten gooien. En de zeezoogdieren zelf? Die profiteren ook van de samenwerking: zij happen de vissen die aan de netten ontsnappen weg, en weten op deze manier een ruimer maal te verzamelen dan tuimelaars die in hun eentje op jacht gaan.

Deze verregaande samenwerking tussen mensen en dieren fascineert sommige biologen. Dus besloten drie van hen, een Braziliaan en twee Britten, onderzoek te doen naar dit sociale gedrag van de dolfijnen. Voor hun eerste studie nam het drietal een paar jaar lang foto’s van alle tuimelaars in de baai, om de individuele dieren te kunnen herkennen. Ook observeerden zij in die tijd het gedrag van de individuele dieren.

De dolfijnen in de baai zijn grofweg op te delen in twee groepen, schrijven de onderzoekers deze week in Biology Letters. Zo’n 45 procent van de dieren is wat je zou kunnen noemen ‘supersociaal’. Dit zijn de dieren die de menselijke vissers actief helpen bij hun visvangst. Maar zij brengen buiten hun contact met de vissers om ook graag veel tijd met soortgenoten door. De overige dolfijnen zijn meer solitair: ze mijden de vissers, en hebben onderling minder contact dan de socialere dieren.

Voor hun vervolgonderzoek willen de biologen gaan kijken of het supersociale gedrag van de dolfijnen aangeleerd is. En zo ja, of het gedrag is dat wordt doorgegeven van ouder op kind. Net als bij de menselijke vissers. Via hen is bekend dat de opmerkelijke samenwerking sinds 1847 bestaat. En zoals dat vermoedelijk ook bij de dolfijnen gebeurt, leren jonge vissers de truc inmiddels generaties lang van de oude.