Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

schaatsers

Schaatsers die veel stress ervaren, hebben een grotere kans dat hun prestaties verminderen. Dat concludeert sportwetenschapper Ruby Otter in haar proefschrift.

In april 2016 promoveerde Otter op een onderzoek naar o.a. een groep marathon- en langebaanschaatsers uit de Nederlandse en regionale top. Ze keek naar de psychosociale stress die zij ervoeren, de fysieke belasting van trainingen en wedstrijden en de mate van herstel. Die informatie vergeleek ze met hun prestaties.

Otter vroeg de schaatsers elke dag een trainingsdagboek bij te houden over hoe vaak ze trainden, hoe zwaar die trainingen waren en hoeveel hersteltijd ze hadden. Ook kregen de sporters vragenlijsten over hun slaap- en stressniveau. Vervolgens liet ze hen om de zes weken een prestatietest op een meetfiets doen. 

Tentamens en relatieproblemen

De onderzoeker zag dat de prestaties van de schaatsers omlaag gingen wanneer ze zeer grote druk voelden door bijvoorbeeld tentamens, of door negatieve levensgebeurtenissen zoals relatieproblemen of ziekte in de familie. Ook zag ze dat sporters die langzamer herstelden na trainingen of wedstrijden meestal ook slechtere prestaties leverden.

Wanneer mensen psychisch overbelast raken, laten ze eerst dingen laten vallen die niet nodig zijn, merkte Otter. ‘Een schaatser uit het onderzoek trok het topschaatsen bijna niet meer. Die stopte eerst met het invullen van het trainingsdagboek, en kwam op gegeven moment ook niet meer opdagen bij de fietstest. Dat lijkt kenmerkend voor mensen die teveel belast zijn.’ 

Praten over stress heeft zin

Tijdens haar onderzoek onderhield de onderzoeker nauw contact met schaatscoaches. Elke drie maanden gaf ze hen een update van haar onderzoeksresultaten. Hoe reageerden de coaches toen ze hen vertelde dat psychosociale stress van invloed is op de prestaties van de schaatsers? Otter: ‘Ze hadden die relatie wel opgemerkt, maar vonden het goed dat er nu wetenschappelijk bewijs voor is. Wanneer een sporter gestrest is, heeft het dus zin daar met hem of haar over te praten.’

Sportpsychologen zouden een vast onderdeel uit moeten maken van een coachteam van duursporters, zegt Otter. ‘Een psycholoog zou de achteruitgang van sportprestaties kunnen beperken wanneer een topsporter iets stressvols meemaakt.’  

T.A. Otter, Monitoring endurance athletes: A multidisciplinary approach. Proefschrift Rijksuniversiteit Groningen, 2016.

Ontdek meer in de special