Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

Moeder en kind

De ondersteuning van je moeder tijdens je kleutertijd is belangrijk voor de groei van je hippocampus en je verdere emotionele ontwikkeling, blijkt uit nieuw onderzoek van Amerikaanse wetenschappers. Maar wat de rol van de vader precies is, blijft onduidelijk. Vooral de rol van de moeder bij de ontwikkeling van kinderen is in het algemeen onderwerp van studie.

Volgens dit onderzoek hebben kleuters die veel emotionele steun van hun moeder ontvangen daar later in hun jeugd profijt van. Op het moment dat ze pubers zijn is er bij deze kinderen een sterkere toename in de grootte van de hippocampus. Dit hersengebied is onder andere betrokken bij het omgaan met stressvolle situaties en het verwerken van negatieve emoties. Het is dus belangrijk dat de hippocampus tijdens de jeugd een gezonde ontwikkeling doormaakt.

Om te achterhalen of de ondersteuning van je moeder invloed heeft op deze ontwikkeling, bestudeerden de wetenschappers 127 kinderen gedurende vrijwel hun hele jeugd. Na een studie van ruim elf jaar publiceerden Joan Luby en collega’s hun resultaten deze week in het wetenschappelijke tijdschrift PNAS.

Opdrachten

Om te bepalen in hoeverre de moeders hun kinderen emotioneel ondersteunen, bekeken Luby en collega’s het gedrag van moeders terwijl hun kinderen bezig waren met een moeilijke opdracht. Zo bepaalden de onderzoekers de mate van steun die de kinderen kregen van hun moeder.

De kleuters moesten acht minuten wachten voordat ze een cadeautje mochten openmaken terwijl de moeders een vragenlijst aan het invullen waren. Hiermee veroorzaakten de onderzoekers bij zowel de moeders als de kinderen milde stress. De onderzoekers keken vervolgens hoe de moeders op hun kinderen reageerden en of ze hen geruststelden.

Daarnaast bepaalden Luby en collega’s de grootte van de hippocampus op verschillende momenten tijdens de jeugd met een MRI-scanner. Het blijkt dat vooral de ondersteuning van de moeders tijdens de kleutertijd de groei van de hippocampus voorspelde. Op latere momenten in de jeugd van kinderen konden de wetenschappers geen verband vinden tussen de emotionele betrokkenheid van moeders en de ontwikkeling van de hippocampus.

Gedegen onderzoek

Het is een gedegen onderzoek volgens Caspar van Lissa, postdoctoraal onderzoeker in de familiesociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. ‘De steekproefgrootte is aanzienlijk en de analyses zijn zorgvuldig uitgevoerd. De onderzoekers hebben ook alternatieve verklaringen onderzocht en besproken.’ Toch zitten er volgens Van Lissa nog wel wat haken en ogen aan de conclusies van de onderzoekers.

‘Op basis van alleen dit onderzoek kun je geen conclusies trekken over oorzaak-gevolg verbanden. Het is bijvoorbeeld goed mogelijk dat ongeobserveerde factoren zowel de moederlijke steun voorspellen als de groei van de hippocampus. Dat de hippocampus sterker groeit bij deze kinderen kan heel goed andere oorzaken hebben’ zegt Van Lissa. Misschien is het wel zo dat de gezinnen waar de moeders meer steun bieden ook hoger opgeleid zijn en dat die grotere hippocampus dus mede genetisch bepaald is. Ook kan het zo zijn dat ze in deze gezinnen beter eten en dat die daardoor harder groeit.

Van Lissa vervolgt: ‘De onderzoekers houden geen rekening met de grootte van de hippocampus aan het begin van het onderzoek. Misschien zijn het wel de moeilijke kinderen met een kleinere hippocampus die meer steun nodig hebben van hun moeders. Als zij met een kleinere hippocampus beginnen dan zou het zo kunnen zijn dat het verschil dat de onderzoekers zien enkel de inhaalslag is die deze kinderen maken.’

De rol van de vader

Van Lissa vindt het jammer dat de onderzoekers de rol van de vader niet meenemen. ‘Ook vaders leveren een unieke bijdrage aan de ontwikkeling van kinderen, vooral op het gebied van de emotionele ontwikkeling. Toch is het zo dat in veel van dit soort onderzoek enkel naar de rol van de moeder wordt gekeken’.

‘Volgens de hechtingstheorie is er een verschil tussen de relaties van kinderen met hun vader en moeder. Moeders steunen de kinderen vooral, terwijl vaders leuk zijn om een potje mee te stoeien of om andere spelletjes mee te doen.’ In dit onderzoek lag de aandacht vooral op de ondersteunende factor en werd de bijdrage van spel aan de groei van de hippocampus niet meegenomen.

Volgens Van Lissa toont nieuw onderzoek steeds meer aan dat de rol van vaders heel belangrijk is. ‘Het idee is dat in de spelletjes die vaders met hun kinderen spelen er andere en meer onvoorspelbare emoties aan bod komen dan in de steunrelatie met de moeder. Op die manier hebben vaders net als moeders een belangrijke rol in de emotionele ontwikkeling van kinderen.’

Bron: PNAS

Luister voor meer over informatie over dit onderzoek naar het interview in Nieuw en Co met Caspar van Lissa.

Moeders aandacht goed voor emotionele vaardigheid

Moeders aandacht goed voor emotionele vaardigheid

Emotionele steun van moeders is belangrijk voor kleuters. Kinderen leren zo beter omgaan met stress, en negatieve gevoelens als moeders betrokken zijn bij hun kind en warmte tonen. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van hersenonderzoekers van de University of California. Hoe dat werkt, en of hetzelfde op gaat voor vaders, vertelt Caspar van Lissa, postdoctoraal onderzoeker familiesociologie aan de Erasmus Universiteit.