Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

Neanderthaler archeologie oertijd

Een vondst van een ravenbotje afkomstig van neanderthalers levert meer vragen dan antwoorden op. Dit botje bevat zeven groeven op ongeveer gelijke afstand van elkaar. Omdat dit regelmatige patroon waarschijnlijk opzettelijk zo is gekerfd speculeren archeologen over de functie van dit botje. Het zou iets te maken kunnen hebben met turven.

Archeologen van de Université de Bordeaux vonden het 43.000 jaar oude ravenbotje op de Krim. Volgens de onderzoekers is het patroon van zeven inkepingen regelmatiger dan incisies die ontstaan tijdens het snijden van vlees, daarvoor zijn ze te diep en te consistent. Bovendien toonde een microscopische analyse aan dat twee gleuven later zijn toegevoegd. De wetenschappers denken dat deze tussengevoegd zijn om een regelmatiger patroon te creëren. Dit suggereert dat het inderdaad de intentie van de neanderthaler was om een visueel consistent patroon te maken.

Proefpersonen maken vergelijkbare groeven

Om meer bewijs te krijgen dat de inkepingen in het ravenbotje opzettelijk regelmatig zijn, vroegen de onderzoekers aan vrijwilligers om ook gelijkmatige groeven te maken. De deelnemers deden dit in kalkoenbotjes (deze zijn vergelijkbaar met botten van een raaf) met gereedschappen die neanderthalers ook gebruikten. De patronen die de proefpersonen maakten waren vergelijkbaar met de inkepingen in het gevonden ravenbotje.

Theorieën over tellen

Volgens Gerrit Dusseldorp, archeoloog aan de Universiteit van Leiden, worden zulke botjes met regelmatige inkepingen vaak bij vindplaatsen van moderne mensen uit de oude steentijd gevonden. Sommige van die vondsten bij moderne mensen zien er bijna exact hetzelfde uit. Van deze bevindingen wordt gedacht dat het om kerfstokken zou kunnen gaan.

Aan deze bewerkte botjes zijn dus theorieën over het vermogen om te kunnen tellen gekoppeld. Helaas is dit moeilijk te testen, omdat we het niet meer aan neanderthalers of oermensen kunnen vragen. Dusseldorp: ‘Deze neanderthalervondst is uniek. Dat is superbelangrijk, want het voegt iets toe aan de kennis over neanderthalers. Maar zolang het zo’n eenzame vondst blijft, is het heel moeilijk om daar iets betekenisvols van te maken.’

Ana Majkic et al. A decorated raven bone from the Zaskalnaya VI (Kolosovskaya) Neanderthal site, Crimea. PLOS one, 29 maart.

Ontdek meer in de special