Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

Elisabeth in Gouda

Midden in het groene hart ligt de stad Gouda. Met zo’n 72.000 inwoners is het de 48ste gemeente van Nederland. Gouda heeft een probleem: het zinkt. Wat betekent dat? En wat kan eraan gedaan worden?

De binnenstad van Gouda is gebouwd op veengrond van rond de 12 meter. Veengrond is als een spons. Als je op een spons gaat staan, zakt die in. Zo gaat het nu ook met Gouda: de huizen drukken de bodem omlaag. Het veen klinkt in. Dat heet veenbodemdaling.

Metingen wijzen uit dat de binnenstad van Gouda met zo’n 3 mm per jaar zakt. Terwijl het water in de Turfmarkt van Gouda nu al nauwelijks onder de kade blijft. “Binnen 10 tot 20 jaar moeten we dus wel iets doen”, aldus Hilde Niezen, wethouder in Gouda. Maar wat? “Dat weet ik nog niet. Voor een politicus is dat niet zo’n gebruikelijk antwoord. Er is vast een oplossing, maar wat de beste is? Er zijn ontzettend veel mensen met verschillende belangen.”

Gouda zakt, wat nu?

De binnenstad van Gouda zakt elk jaar 3mm. Wat moet er gebeuren in Gouda om wateroverlast te voorkomen en de waarde van de huizen te behouden? 

Verschillende belangen

Het waterschap wil graag voorkomen dat er wateroverlast ontstaat in de binnenstad van Gouda. Als er een regenbui op komst is, beginnen zij vast met het wegpompen van water, zodat de boel niet overstroomt. Maar daardoor komt de fundering van huizen droog te staan

Huiseigenaren van panden in de binnenstad van Gouda vinden dat een probleem. Hún belang is dat de fundering onder hun huis intact blijft, anders verliest hun huis aan waarde. Het grondwaterpeil moet hoog genoeg zijn om de funderingspalen onder water te laten staan, anders gaan de palen rotten.

Het is in Gouda voortdurend schipperen met de hoogte van het water. Je zou denken dat als de bodem zakt, je het water ook gewoon laat zakken. Maar dat is dus geen optie voor de huiseigenaren, omdat hun funderingspalen dan gaan rotten.

Is er een 'beste oplossing'?

Hoogheemraadschap Rijnland, het waterschap van Gouda, heeft de afgelopen jaren gewerkt aan de uitbreiding van het Goudse oppervlaktewatersysteem. Dat systeem is inmiddels met ruim 23.000 vierkante meter vergroot. Zo kan meer regenwater opgevangen worden zonder dat het grondwaterpeil naar beneden hoeft. Voorlopig is daarmee de druk van de ketel, voor eventjes. Een duurzame oplossing is het nog niet.

Het probleem beperkt zich namelijk niet tot de binnenstad. Buiten Gouda zijn veel boeren actief op de vruchtbare veengrond. Om landbouw mogelijk te maken, kan het grondwater niet zo hoog staan. Boeren zouden het land niet kunnen berijden en koeien zouden het gras vertrappen.

Cows_lying_down_-_geograph

Daarom verlaagt het waterschap het grondwaterpeil elke tien jaar. Boeren kunnen zo het land blijven berijden en koeien vertrappen het gras niet. Maar water wegpompen uit een veengrond zorgt weer voor daling van de bodem.

We hebben hier dus te maken met twee soorten oorzaken van veenbodemdaling: enerzijds doen huizen en gebouwen op het veen de bodem inklinken, anderzijds zorgt het wegpompen van water voor bodemdaling. Om de huizen in de binnenstad van Gouda te waarborgen wil men de grondwaterstand op peil houden, maar voor landelijke gebieden is dat een probleem. Welk belang weegt zwaarder? En wie gaat dat beslissen?

 Er zijn al wel enkele commerciële partijen bezig met oplossingen voor bodemdaling. Maar tot nu toe staat het nog niet op de agenda van de landelijke politiek.

Ontdek meer in de special