Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

shutterstock_81668005

Vrouwen kunnen minder goed tegen pijn dan mannen, maar ze kunnen hun pijngevoeligheid wel verminderen door films te kijken of te sporten. Dat zijn de eerste conclusies uit het Groot Nationaal Onderzoek naar pijn.

Hoe pijngevoelig is Nederland? En hoe werkt pijn nou eigenlijk? Eerder dit jaar startten het Radboudumc, De Kennis van Nu en NWO een Groot Nationaal Onderzoek om daar meer over te weten te komen. Meer dan 9000 mensen vulden online vragenlijsten in over hun ervaringen met pijn. De Kennis van Nu zet de eerste resultaten van het onderzoek op een rij.

Vrouwen zijn gevoeliger voor pijn

Je hoort weleens dat vrouwen beter tegen pijn kunnen dan mannen. Mannen zouden kleinzerig zijn in vergelijking met vrouwen, die veel pijn moeten doorstaan als ze kinderen op de wereld zetten. Maar uit het Groot Nationaal Onderzoek blijkt iets anders: vrouwen hebben een lagere pijngrens dan mannen, en zijn dus gevoeliger voor pijn. Dat is ook te zien in deze diagram:

pijngevoeligheid

Invloed van film

Maar dat is nog niet alles: de onderzoekers vonden nog meer verschillen tussen mannen en vrouwen. Zo blijken vrouwen beter tegen pijn te kunnen na het bekijken van een filmpje. Sommige proefpersonen kregen voordat ze de vragenlijst invulden een korte video te zien. Eentje met beelden van botbreuken, een filmpje met lachende baby’s, of een neutrale video. Op de pijnbeleving van mannen bleek dat allemaal nauwelijks invloed te hebben, maar bij vrouwen was er een duidelijk effect te zien. Vooral na het zien van pijnlijke beelden konden vrouwen beter tegen pijn. Hoe komt dat? De onderzoekers hebben er nog geen verklaring voor en willen het nog verder onderzoeken. Misschien leiden de video’s af, of veranderen ze iets in het zenuwstelsel. Mogelijke toepassingen zijn wel te bedenken, zoals het vertonen van films voordat een patiënt geopereerd wordt.

Hoe kun je pijngevoeligheid meten met online vragenlijsten?

Het Groot Nationaal Onderzoek bestaat uit vragenlijsten waarin mensen allerlei pijnsituaties – je tong branden, je scheenbeen stoten, een vinger die klem komt te zitten – met een cijfer moeten beoordelen. Echte pijn komt er dus niet aan te pas. Hoe kunnen de onderzoekers dan toch op basis van die vragenlijsten bepalen waar de pijngrens van de deelnemers ligt? “Dat heeft te maken met eerder onderzoek”, vertelt onderzoeker Monique Steegers van het Radboudumc. “Daarin kregen proefpersonen niet alleen vragenlijsten over pijn voorgelegd, maar werden er ook tests gedaan waarbij ze echte pijnprikkels kregen toegediend. De resultaten van die beide tests werden met elkaar vergeleken en bleken overeen te komen. Hoe mensen pijnsituaties beoordelen in online vragenlijsten, is dus een goede maatstaf voor hun werkelijke pijngevoeligheid.”

Ook Elisabeth deed een testje waarbij haar pijngrens werd gemeten door middel van elektrische schokjes. Bekijk de video hier.  

Sporten helpt tegen chronische pijn

Een ander interessant resultaat is dat sporten invloed heeft op de pijngevoeligheid. Mensen die pijnklachten hebben en regelmatig sporten, zijn minder pijngevoelig dan mensen met pijn die niet sporten. Vaak krijgen mensen met pijnklachten het advies om meer te gaan bewegen, om zo de pijn te verminderen. Dit onderzoeksresultaat sluit daar dus bij aan. Het effect van sport blijkt trouwens het sterkst voor vrouwen te gelden, en was niet te zien bij mensen die hadden aangegeven op dit moment geen pijnklachten te hebben.

hardlopen

Pijnbeleving mannen en vrouwen verschilt

Volgens onderzoekers Monique Steegers en Esmeralda Blaney Davidson van het Radboudumc is belangrijkste conclusie van het onderzoek dat mannen en vrouwen pijn anders ervaren. “Het lijkt erop dat het pijnmechanisme bij mannen en vrouwen verschillend werkt. Artsen zouden hen dus ook verschillend moeten benaderen als het om pijn gaat. En er moet veel meer onderzoek worden gedaan bij vrouwen en mannen apart. Vrouwen hebben meer pijn dan mannen, maar de meeste onderzoeken richten zich nu op mannen. Daardoor profiteren vrouwen waarschijnlijk minder van de resultaten en behandelmethoden.”

In onze uitzending van donderdag 30 november zie je meer over het pijnonderzoek en de eerste resultaten. Het Groot Nationaal Onderzoek loopt nog steeds. Wil je ook meedoen? Hier vind je meer informatie.

Ontdek meer in de special