Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

Diederik gehoorapparaat elektroden

Een gehoorapparaat dat precies weet welke geluiden jij wilt horen: het klinkt misschien futuristisch, maar is dichterbij dan je denkt. Neurowetenschapper Elia Formisano is bezig zo'n apparaat te ontwikkelen.

Mensen met een gehoorapparaat hebben vaak last van omgevingsgeluid. Een ritselende chipszak of voorbijrijdende auto kan ze tot waanzin drijven. Dat komt doordat het apparaat de geluiden lang niet zo precies kan filteren als een goed werkend oor. Het versterkt dus ook geluid waar je helemaal geen behoefte aan hebt - en daardoor wordt dat wat je wél wilt horen juist weer moeilijk te verstaan.

Eigenlijk zou je dus een gehoorapparaat willen hebben dat met je meedenkt. En dat precies weet welke geluiden het wel en niet moet versterken. Elia Formisano, onderzoeker aan de Universiteit Maastricht, zet samen met zijn onderzoeksgroep de eerste stappen op weg naar zo’n apparaat.

Het ritme van geluiden

Het hoortoestel dat de onderzoekers voor ogen hebben, meet je hersengolven en bepaalt aan de hand daarvan naar welke geluiden je probeert te luisteren. Daar past het de filtering op aan, zodat alleen het geluid wordt versterkt dat je ook echt wilt horen.

Hoe werkt dat precies? ‘Het heeft te maken met ritme’, legt Formisano uit. ‘Verschillende geluiden hebben verschillende ritmes. Met behulp van een EEG-scan kunnen we bepalen met het ritme van welk geluid de hersengolven gesynchroniseerd zijn. Zo zien we dus op welk geluid je je aandacht richt. Dat kan spraak zijn, maar bijvoorbeeld ook muziek.’ 

Tien jaar onderzoek

Als alles goed gaat, kun je dus straks in een druk café het gepraat van je gesprekspartner laten versterken, terwijl je alle andere geluiden wegfiltert. Ideaal, toch? Helaas gaat het nog wel even duren voordat het apparaat te koop is. Zo’n tien jaar, schat Formisano. ‘Er moet nog veel gebeuren. Maar de ontwikkelingen gaan snel, want wereldwijd zijn er nu verschillende onderzoeksgroepen mee bezig. Wij zitten vooral aan de neurologische kant, maar tegelijkertijd richten andere onderzoekers zich op de technische en praktische aspecten.’

Vooral aan de praktische kant ligt volgens Formisano nog de grootste uitdaging. ‘Hoe kunnen we deze techniek vatten in een klein gehoorapparaatje, dat ook nog eens prettig is in gebruik?’ Dat lijkt inderdaad nog ver weg – op dit moment is bij het lezen van je hersengolven nog een computer nodig die de data verwerkt, plus een ‘badmuts’ met elektroden op je hoofd. Niet echt sexy, in de kroeg.

Ontdek meer in de special