Meisje met smartphone

Je zou denken dat de privacygevoelige informatie vooral in je telefoon zit, maar op je telefoon vind je ook veel interessante informatie. En dan gaat het niet alleen om etensresten en vingerafdrukken: je kunt ook achterhalen waar iemand de afgelopen dagen is geweest en welke ziektes hij heeft, blijkt uit nieuw onderzoek.

Door de moleculen te analyseren die achterblijven op je telefoon, kun je niet alleen vaststellen of iemand Mexicaans of Italiaans heeft gegeten, maar vaak ook waar je de afgelopen dagen bent geweest, of je zonnebrandcrème hebt gebruikt, en of je van bier of wijn houdt. Zelfs restanten van medicijnen die je hebt ingenomen zijn vaak te traceren – bijvoorbeeld medicijnen die je gebruikt tegen depressie of tegen een ontsteking. Dat schrijven onderzoekers in het Amerikaanse tijdschrift PNAS

Ze gebruiken daarvoor een spectrometer, die de intensiteit en polarisatie van het licht meet. Doordat elke type molecuul het licht op een iets andere manier breekt en verstrooit, kun je vaststellen welke moleculen er aanwezig zijn. De kennis die je daarmee opdoet, kun je op allerlei manieren gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan forensisch onderzoek om het gedrag van daders en verdachten in kaart te brengen. Een andere mogelijkheid is om mensen op luchthavens te screenen, suggereren de onderzoekers.

Bouwe van Straten vertelde over dit onderwerp in het radio1-programma De Ochtend:

Wetenschap: wat zit er allemaal OP je mobiele telefoon?

Wetenschap: wat zit er allemaal OP je mobiele telefoon?

Ook op je pen of sleutels

Deze studie was bedoeld als proof of principle, om te laten zien dat de methode goed werkt. Nu dat duidelijk is, kan dezelfde methode ook worden toegepast op andere dingen die je bij je draagt en veel aanraakt, zoals bijvoorbeeld een pen, sleutels, of de rits van je kleding. 

Het gaat hierbij om een aanvullende techniek. Iemands identiteit kun je vaststellen met DNA-onderzoek en vingerafdrukken, dit moleculaire onderzoek geeft vooral informatie over het gedrag en voorkeuren van mensen. Op sommige telefoontjes werden restanten gevonden van zonnebrandcrème en anti-insecticiden die de gebruikers al maanden niet meer hadden gebruikt. In sommige gevallen kun je dus iemands gedrag van maanden geleden in kaart brengen.

Gepersonaliseerde gezondheidszorg

Ook in de gezondheidszorg lonken toepassingen. Tot nu toe krijgen mensen met dezelfde symptomen dezelfde medicijnen, maar mensen reageren niet allemaal hetzelfde op die medicijnen, dus ze zijn niet voor iedereen even geschikt. Door nu de moleculen op de huid van patiënten in kaart te brengen met een spectrometer, kun je meten hoe goed een medicijn door hun lichaam wordt opgenomen. Met die kennis zou je medicatie op de persoon kunnen toesnijden. Daarnaast zou je ook kunnen onderzoeken aan welke milieuvervuiling mensen blootstaan, of aan welke gevaarlijke stoffen ze blootstaan op hun werkplaats.

De onderzoekers, waaronder de van origine Nederlandse hoofdonderzoeker Pieter Dorrestein, gaan de techniek nu verder verfijnen. Of beter: uitbreiden. Want in plaats van alleen maar naar moleculen te kijken, willen ze in de toekomst ook met hun spectrometer naar bacteriën gaan kijken die op de huid van mensen leven. Dat kan ook een schat aan informatie opleveren: uit ander onderzoek is bijvoorbeeld bekend dat je een persoon aan een computer kunt koppelen, puur door de bacteriën op het toetsenbord en de huid met elkaar te vergelijken. 

Pieter Dorrestein et al, Lifestyle chemistries from phones for individual profiling, in PNAS, 15 november 2016