Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

borstvoeding

Hoe lang gaven onze voorouders en andere mensachtigen uit de prehistorie hun kinderen de borst? Amerikaanse en Australische wetenschappers beschrijven in Nature een manier om dit te onderzoeken.

Het is de laatste jaren hét onderwerp waar jonge gezinnen mee te maken krijgen: borstvoeding. Geef je je pasgeboren kind borst- of flesvoeding? Flesvoeding was populair, maar sinds bekend is dat borstvoeding allerlei gezondheidsvoordelen biedt, kiezen toch weer meer vrouwen hiervoor. De volgende keuze: hoe lang geef je je kind dan de borst? De Wereld Gezondheids Organisatie raadt minimaal zes maanden aan. In Westerse landen halen veel vrouwen dit niet, terwijl in niet-Westerse landen vrouwen vaak veel langer doorgaan, soms zelfs tot hun kindje een jaar of drie is.

Hoe deden onze voorouders en mensachtigen uit de prehistorie dit? Als je dat weet, weet je ongeveer wat de ‘natuurlijke’ situatie is – al kunnen er natuurlijk ook bij onze voorouders allerlei redenen zijn geweest waarom zij een kind korter of langer de borst gaven dan hun instinct hen ingaf. Maar ja, hoe kom je er achter wat de borstvoedingspraktijken van vroege mensen waren? Een groep medisch onderzoekers uit de Verenigde Staten en Australië heeft geprobeerd hier een manier voor te vinden. Hun oplossing: kijk naar het bariumgehalte van fossiele tanden. Ze schrijven hier deze week over in Nature.

Tanden groeien laagje voor laagje. Je kunt die laagjesopbouw bijvoorbeeld gebruiken om iemands leeftijd te bepalen. Maar tijdens de groei komen er in die laagjes ook allerlei stoffen terecht die iets zeggen over wat die persoon rond de tijd dat het tandlaagje werd aangelegd at. Barium is een element dat meer voorkomt in moedermelk dan in gewone voeding. Dus, dachten Christine Austin en haar collega’s, misschien kunnen we met behulp van die laagjes en hun bariumgehalte reconstrueren hoe lang baby’s in de prehistorie moedermelk kregen.

Om hun theorie te testen, onderzochten ze eerst de melktanden van moderne kinderen en van in gevangenschap opgegroeide makaken. Van zowel de kinderen als de apen was bekend tot wanneer hun moeder uitsluitend borstvoeding had gegeven, wanneer ze overging op een combinatie van borstvoeding en vast voedsel, en wanneer ze helemaal stopte met borstvoeding. Dit bleken de onderzoekers inderdaad keurig terug te kunnen zien in de tanden.

Eigenlijk gaat het grootste deel van het onderzoeksartikel in Nature over deze methode. De uiteindelijke test, kijken tot wanneer een baby uit de prehistorie borstvoeding kreeg, is uitgevoerd met maar één fossiele kies van een Neanderthal-kind. De tand is afkomstig uit een schedel van een kind dat rond zijn achtste overleed. De uitkomst: deze Neanderthaler kreeg als baby de eerste zeven maanden volledig borstvoeding, en daarna een combinatie van borstvoeding en vast voedsel, tot hij 14 maanden oud was. Toen was het afgelopen met de moedermelk.

De analyse van zo’n enkele tand zegt natuurlijk nog heel weinig over wat nou echt de gewoontes van Neanderthalers waren. Misschien gaven zij gemiddeld hun kinderen veel langer of korter de borst. Maar de nu beschreven methode opent wel de weg voor meer onderzoek.